Son Güncelleme:Cuma, 03 May 2013

Hoş geldiniz, Ziyaretçi
Kullanııcı Adı: Şifre: Beni hatırla

BAŞLIK: SÜRGÜN UCU AŞILAMA

SÜRGÜN UCU AŞILAMA 3 yıl 2 ay önce #3590

SÜRGÜN UCU AŞILAMA TEKNİĞİ VE UYGULAMALARI

Dış koşullarda yetiştirilen meyve ağaçları fungal, bakteriyel, virüs ve virüs benzeri hastalıklar ile bulaşık olabilirler. Bu patojenler özellikle bitkilerin çoğaltılmasını kapsayan fidancılık uygulamalarında taşınırlar ve yayılırlar. Bugüne kadar virüs ve virüs benzeri patojenlere karşı herhangi bir tedavi yöntemi bulunamamış olduğundan kabul edilen en etkin yöntem, sağlıklı üretim materyali kullanarak soruna temelden çözüm getirmektir. Değişik meyve türlerinde çok önemli düzeyde ekonomik kayıplara neden olan virüs ve virüs benzeri hastalık etmenleri bulunmaktadır. Bu nedenle, meyve türlerinin çoğaltılmasında patojenlerden arındırılmış sağlıklı anaç ve çeşit kullanmak büyük önem taşımaktadır.
Sağlıklı üretim materyali elde edilmesinde biyo teknolojik yöntemler içinde yer alan doku kültürü teknikleri kullanılmaya başlanmış ve başta turunçgiller olmak üzere birçok meyve türünde uygulama alanı bulunmuştur. Doku kültürü tekniklerinin sağladığı en önemli avantajların başında kullanılan materyallerin temizlenmiş ve steril olması gelmektedir. Ancak, kullanılan sterilizasyon teknikleri çoğunlukla bitki yüzeyinde bulunan mikroorganizmalar açısından etkili olmakta, doku parçaları içinde kalan virüs ve virüs benzeri patojenler için yeterli olmamaktadır. Virüs ve virüs benzeri patojenlerden temizlenmiş bitkilerin üretilmesinde genel olarak aşağıdaki teknikler kullanılmaktadır.
1.Meristem ucu kültürü: Birkaç yaprak taslağı ile birlikte 1 mm’den küçük sürgün uçları kullanılmakta ve bitki türlerine göre değişen oranlarda başarılar elde edilebilmektedir. Bir bitkinin hücrelerinde virüs ve virüs benzeri etmenlerin konsantrasyonu hücreden hücreye önemli ölçüde farklılık gösterir. Özellikle bitkilerin sürgün uçları ile kök uçlarında yer alan meristem hücrelerinin virüs içermesi ihtimali çok düşüktür. Bu nedenle meristem kültürlerinden virüsten temizlenmiş bitkilerin elde edilmesi mümkün olmaktadır. Bununla beraber meristemlerin her zaman virüsten temiz olmadığıda unutulmamalıdır. Günümüzde meristem kültürü virüs eliminasyonu için rutin olarak uygulanan bir yöntemdir. Meristem kültüründe yalnız başına meristem değil, meristem ve ilk birkaç yaprakçıktan ibaret olan sürgün ucu da kültüre alınmaktadır. Bu doku kültürü teknikleri kullanılan doku tipine bağlı olarak meristem kültürü, meristem ucu kültürü veya sürgün ucu kültürü olarak adlandırılır. Sürgün ucu kültürü içinde köklenme sorunlarına karşı sürgün ucu aşılama tekniği geliştirilmiş, başta turunçgiller olmak üzere değişik meyve türlerinde sıklıkla kullanılan bir teknik olmuştur.
2.Sıcaklık Uygulaması: Virüslerin artan sıcaklıklar ile aktif olarak büyüyen sürgünlerdeDoğru Budama inaktive oldukları belirlenmiştir. Bu uygulamalarda bitki parçaları yada bitkinin tamamı sıcak hava koşullarında bırakılmaktadır. Sıcaklık uygulaması meristem ucu kültürü ile kombine edilerek başarılı bir şekilde kullanılmaktadır.
3.Kimyasal madde kullanımı: Bazı bitki türlerinde antiviral kimyasal maddeler kullanarak virüs inaktivasyonu başarılmıştır. Ancak bu kimyasalların bitkilerde gelişmeyi yavaşlatıcı yada toksit etkileri de bulunmaktadır.
4.Soğuk uygulaması: Bazı süs bitkilerinde uygulama alanı bulmuş ve düşük sıcaklıklarda virüs inaktivasyonu sağlayan bir tekniktir.
5. Sürgün ucu aşılama: Eğer meristem doku kültürü ortamlarında gelişmiyorsa veya meristemden gelişen sürgünler köklenmiyorsa bunların doku kültürü ortamlarında çoğaltılmış yada çimlendirilmiş tohumlardan elde edilen anaçlar üzerine aşılanması gerekir. Mikro aşılama; bitki türlerine göre büyüklüğü 0.1 – 0.8 mm arasında değişen sürgün ucu parçasının, binoküler altında, tohumdan yada mikroçoğaltım yoluyla elde edilmiş ve tepesi kesilerek değişik biçimlerde kesit açılmış anaçlar üzerine steril koşullarda yerleştirilmesi işlemidir. Mikroaşı, 1980’li yıllarda geliştirilmiş ilk ticari uygulamaları turunçgil türlerinde İspanya’da gerçekleştirilmiştir.
Meristem Ucu Kültürü ve Mikroaşılamanın Uygulama alanları
Meristem ucu kültürü ve mikroaşılamanın en yaygın kullanım alanı virüs hastalıklarından arındırma olmuştur. Virüs ve benzeri patojenlerin arındırılması, meyve ağaçlarında çoğunluklatermoterapi ve meristem kültürlerinin kombine edildiği mikroaşılama ile başarılmıştır. Mikro aşılama tekniği turunçgil türlerinde yüksek oranda başarı sağlamış ve ticari üretimde önemli bir uygulama alanı bulmuştur. (Navarro, 1985)
Bağcılıkta mikroaşılama, virüs içermeyen asma fidanı elde etme sürecini kısaltmakta, ayrıca anaç ve çeşit uyuşmazlıklarının incelenmesinde, hastalık etmenlerinin teşhisinde ve patojenlerin taşınması ve yayılmasının önlenmesi amacıyla kullanılmaktadır. Elma,
Aşılama
şeftali, kiraz, erik ve badem türlerinden virüs etmenlerinden arındırmak ve yaşlı ağaçlardan genç doku ve sürgünlerin elde edilmesi için başarılı bir şekilde kullanılmaktadır.
Avokado’da embriyo kurtarma çalışmalarında mikroaşılama uygulanmaktadır. Antepfıstığı için anaç olarak kullanılan ve çok sayıda patojenin söz konusu olduğu buttum, melengiç ve Atlantik sakızı tohumları doku kültürü teknikleri ile çimlendirilmekte ve daha sonra mikroaşılama yapılmaktadır. Birçok meyve türünde virüs enfeksiyonlarının hızlı teşhisinde de mikro aşılama başarılı bir şekilde kullanılmaktadır.
Turunçgil Fidancılığında Mikroaşılama Tekniğinin Aşamaları
1.Anaç hazırlığı: Anaç olarak çoğunlukla Carrizo ya da Troyer sitranjı (Portakal X Üç yapraklı) tercih edilmektedir. Bu anaçlar tipik olarak üç parçalı yaprak formu oluşturmakta ve laboratuar uygulamalarında kolaylık sağlamaktadırlar. Tohumların kabukları soyulmakta, yüzey sterilizasyonu yapılmakta ve 2 hafta süresince 27 oC de çimlendirilmektedir. İki haftalık çöğürlerin uç kısmı ve kootiledonları kesilerek uzaklaştırılmakta, çöğürlerin uç kısımlarında 1 mm yüksekliğinde ve 1-2 mm genişliğinde küçük bir pencere açılmaktadır.
2.Sürgün ucu hazırlığı: Sürgün uçları termoterapi uygulanmış ve kontrollü seralarda Surgun ucu aşılamasıyetiştirilmiş bitkilerden alınmaktadır. Uzunluğu 3 cm olan genç sürgünler alınmakta, yüzey sterilizasyonu yapılmakta ve steril koşullarda binoküler altında sürgün uçları dikkatli bir şekilde açılmaktadır. Açılan sürgün ucu bir jiletin ucu ile kesilerek daha önce hazırlanan çöğür üzerine yerleştirilmelidir.
3. Mikroaşılı bitkilerin yerleştirilmesi: Mikro aşılı bitkiler genellikle sıvı besin ortamı içinde 27 oC de kültüre alınırlar. Besin ortamı Murashige ve Skoog besin ortamının temel bileşenlerini, White ortamının vitaminlerini ve 75g/l sukroz içerir. Ayrıca bazı oksin ve sitokinin hormonları da kullanılmaktadır. Yaklaşık 4-6 hafta sonra mikroaşı yapılmış bitkilerde sürgün ucu gelişmeye başlar ve 2-4 gelişmiş yaprak elde edildikten sonra dış ortama aktarılabilirler. Sonuç olarak elde edilen mikro aşılı bitkiler virüs testleri tamamlandıktan sonra sertifikalı fidan üretiminde başarılı bir şekilde kullanılırlar.
Sadece Kayıtlı kullanıcılar yazı yazabilir.