|
BAĞLARDA
ZARARLILARLA MÜCADELE
BAĞ
YAPRAKUYUZU
Gözle görülmeyecek kadar küçük bir akar
türüdür. Ancak yaprağın üst yüzünde meydana getirdiği zarar belirtilerinden
tanınır. Bağ yaprakuyuzu bağ yapraklarını alt yüzünden emer. Emgi
yerlerinde önce gümüş renginde küfümsü görünümde alanlar oluşur. Bu grimsi renk
daha sonra kahverengine dönüşür ve yaprağın üst yüzüne doğru kabartılar meydana
gelir. Çok ağır bulaşmalarda ender olmakla beraber yaprağın üst yüzünde de
beslenir. Zararlı genellikle asmanın yapraklarında bulunur. Bazen çiçek
tomurcuklarında ve çiçeklerde beslendiği de görülmüştür. Yapraktaki beslenme
ilkbaharda gözler açılırken başlar, geç sonbahara kadar devam eder. Bütün üzüm
çeşitlerinde zararlıdır.
Bağ yaprakuyuzu ile
bulaşık asmalar.
Mücadelesi :
Kimyasal Mücadele :
İlkbaharda bağda yapılan
gözlemler sonucu yapraklarda zarar belirtileri gözlendiğinde ilaçlama
yapılmalıdır.
Genellikle Bağ yaprakuyuzu’na karşı özel
bir ilaçlama gerekmez. Zira Külleme hastalığı için atılan kükürt bu zararlıyı da
kontrolü altında tutar. Ancak bu uygulamanın yeterli olmaması ve belirtilerin
yoğun olarak tekrar görülmeğe başlaması halinde tekrar bir ilaçlama yapmada
yarar vardır.
Tozlanmanın veya
pülverizasyonun asmanın yeşil aksamının tümüne isabet edecek şekilde yapılmasına
özen gösterilmelidir.
HAZİRANBÖCEĞİ
Haziranböceği larvası asmanın kökünde
zararlıdır. Özellikle kumsal yerlere yeni dikilmiş asma çubuklarını ve daha
önceden dikilmiş asmaların toprak altı kısımlarını kemirmek suretiyle zarar
yaparlar. Kemirilen çubuklar tutmaz. Zarar gören asmalar da zamanla kurur.
Özellikle yeni dikilen bağlardaki zararı çok fazladır. Zarar oranı bazı yıllar %
50-80 olabilir. Çoğu kez yıl içinde düzenli bağ tesis etmek pek mümkün
olmaz.
Doğal düşmanları
Bu zararlıların bilinen en
önemli doğal düşmanları, hem larvaları, hem de alacakaranlıkta uçan erginleri
yiyen çeşitli kuş türleridir.
Mücadelesi :
Kültürel Önlemler :
Haziranböceği yumurta bırakmak için otlu
yerleri tercih ettiğinden bulaşık alanları otlu bırakmamalı, larvaların
hareketli olduğu ilkbahar ve yaz aylarında toprak işlemesi yapmak suretiyle
larva ve yumurtalar güneş ışınları ile karşı karşıya bırakılmalıdır.
Biyolojik Mücadele :
Doğal biyolojik kontrolü desteklemek
amacıyla; otlu alanlarda ilkbahar ve yazın toprak işlemesi yapılarak yüzeye
çıkan larvalar kuşların beslenmesiyle önemli derecede azaltılabilir.
Kimyasal Mücadele :
Bu zararlıya karşı kimyasal mücadele
koruyucu nitelikli olup tavsiye edilen ilaçlar entegre mücadele
prensiplerine uygun değildir. Bu nedenle yalnız ihtiyaç
duyulduğunda fidanlıklarda kullanılabilir.
Haziranböceği
(Polyphylla fullo) larvaları
Haziranböceği [Klapperichicen (=Chloropsalta) viridissima
Walker)(Hom.: Cicadidae)]
Tanımı, Yaşayışı ve Zarar Şekli :
Erginleri açık yeşil renklidir. Erkeklerin boyu kanatlarla
birlikte ortalama 33.8 mm , dişilerin ise 35.0 mm’dir. Yaz ayları boyunca bağlarda
erkeklerin sürekli ses çıkartmaları ve yanlarına yaklaşıldığında hemen
uçmalarıyla kolayca tanınırlar.
Yumurtanın ortası şişkin olup iki tarafı sivridir. İlk
bırakıldığında beyaz, açılmasına yakın ise koyu pembe renklidir. Boyu ortalama
1.5 mm’dir.
Yumurtadan yeni çıkan nimfler açık pembe renkte ve çok
hareketlidir. Daha sonraki nimf dönemlerinde renk beyaz, kirli sarı ve yeşilimsidir.
Beş yıllık nimflerin boyu 22-27 mm’ dir.
Ergin çıkışları Haziran sonlarında başlar, Temmuz ortalarında
en yükseğe ulaşarak Ağustos başlarında sona erer. Böylece çıkışlar kademeli
olur ve 35-45 gün sürer. Dişiler yumurtalarını bir yıllık sürgünlere
bırakırlar. Bir dişi 600 kadar yumurta bırakabilir. Yumurtaların kuluçka süresi
27.3ºC sıcaklık ve %36 orantılı nem koşullarında 34-36 gün kadardır. Yumurtadan
çıkan nimfler kendilerini toprağa atar ve bağ köklerine giderek beslenmeye
başlarlar. Bunlar 5 yılda gelişirler ve bu süre içinde toprak altında kalırlar.
Beş yılda 1 döl verir.
Dişilerin yumurta bırakmak için ovipozitörleriyle bir yıllık
sürgünlere açmış olduğu delikler, sürgünün büyümesiyle genişler ve 5-6 cm
uzunluğunda çatlaklar oluşur. Fakat bu çatlaklar sürgünün kurumasına neden olmaz.
Asma ağustosböceği’nin esas zararını nimfler yapar. Bunlar asma
köklerinin öz suyunu emmek suretiyle sürgünlerin zayıflayıp bodur kalmasına, boğum
aralarının kısalmasına, yaprakların küçülmesine ve vaktinden önce sararıp
dökülmesine neden olur. Asma kökleri emgi nedeniyle siyahlaşıp çürür. Sonuç
olarak asma çalılaşır ve zamanla ürün alınamaz hale gelir.
Mücadelesi :
Kültürel önlemler :
Asma köklerinin öz suyunu emmek suretiyle asmayı zayıflatıp
verimi düşürdüğü için, öncelikle bağları kuvvetli bulundurmak gerekir. Bunun
için bağlar bilinçli olarak gübrelenmeli ve toprak işlemesi zamanında
yapılmalıdır.
Mekanik Mücadele :
Asma sürgünlerinde yumurta bırakılmış yara izleri gözle
kolaylıkla görülebilir. Yumurtaların açılmasından önce bu yara yerlerinin
altından kesilmek suretiyle bir mekaniksel mücadele uygulanmalıdır. Bunun için bağda
tesadüfen seçilen asmalardan alınan 100 adet yumurta bırakılmış dalda yumurta rengi
incelenir. Eğer %50’den fazla dalda yumurta pembe renk almışsa, dal kesme işlemine
geçilir. Kesilen dallar güneş altında bırakılarak 24 saat içinde suyu çekilen
çubuklardaki yumurtaların ölmesi sağlanır. Dal kesme işlemine genellikle Ağustos
ayında başlanır ve 12-13 gün içinde bitirilir.
Ayrıca sabahın erken saatlerinde uyuşuk halde bulunan erginlerin
elle toplanması da yararlıdır. Bu da Haziran’ın son haftasında başlayıp Temmuz
sonuna kadar devam eder. Asma ağustosböceği nimflerinin gelişmelerini 5 yılda
tamamladıkları göz önünde bulundurularak, bu zararlı ile bulaşık bir bölgede
yapılacak mücadelenin üs tüste en az 5 yıl devam etmesi gerekir.
SALKIM
GÜVESİ
Salkım güvesi yurdumuz bağlarının tümünün
ekonomik öneme sahip bir zararlısıdır. Ürünü hem kalite hem de kantite yönünden
etkiler.
Mücadelesi
Kültürel Önlemler:
Sıcaklık ve orantılı nem bakımından Salkım
güvesi larvalarının faaliyeti için daha ziyade asmanın iç ve alt kısımları
uygundur. Bu nedenle asmayı askıya almak, aralamayı ve uç almayı asmanın iç
kısmını havadar tutacak şekilde yapmak, bağı otlu bırakmamak, kış temizliğine
önem vermek zararlının faaliyetini azaltmak bakımından yararlı olur
Kimyasal Mücadele:
Salkım güvesi ilaçlama zamanının
saptanmasında eşeysel çekici tuzaklar, etkili sıcaklıklar toplamı, yumurta
açılımının takibi, alacakaranlık sıcaklıkları ve fenolojik kayıtlar gibi
yöntemlerden yararlanılır.
BOZKURT
Larvaları zararlıdırlar. Toprak içinde bir
odacık hazırlayarak prepupa ve pupa dönemlerine girer.Kışı olgun larva halinde
toprakta geçirirler. Havaların ısınmasıyla birlikte faaliyete geçen
larvalar pupa olurlar. Pupadan çıkan erginler yumurtalarını bitki saplarına,
yaprağa veya toprağa bırakırlar. Yumurtadan çıkan larvalar gündüz toprak içinde,
bitki diplerinde kıvrık vaziyette durur, geceleri ise toprak yüzeyine çıkarak
beslenirler. Larvalar bitkilerin tomurcuklarını ve taze sürgünlerin yapraklarını
yerler.
Mücadelesi
a) Kültürel önlemler
Zararlının mücadelesinde toprağın işlenmesi
çok sayıda larva ölümüne neden olur.
b) Kimyasal mücadele
Varlığı belirlendikten sonra yoğunluğuna
bakılmaksızın kimyasal mücadele yapılır. Mücadelesinde zehirli yem
kullanılır. Zehirli yem hazırlamak için 10 kg
kepeğe 500 gr şeker ve uzmanlarca önerilen ilaçlardan birisi kuru kuruya
karıştırılır. Daha sonra bu karışım sünger kıvamına gelene kadar su ile
karıştırılır ve akşam üzeri sulama yapıldıktan sonra, dekara 5-8 kg olacak
şekilde bitkilerin dibine homojen bir şekilde dağıtılır.
|