TAHIL KÜLLEMESÝ 

l. ETMENÝN TANIMI VE YAÞAYIÞI:

Fungus konukçu üzerinde yüzeysel mycelium örtüsü oluþturur. Miseller epider-mis hücrelerine

emeçlerini gönderirler. Epidermiste el þeklinde dallanan ve beslenip büyüyen miseller conidiophore

(konidi taþýyýcýlarýný) oluþtururlar. Bunlarýn ucunda teþbih tanesi gibi uç uca eklenmiþ conidium'lar

(konidiler) meydana gelir. Olgunlaþan konidiler ayrýlarak yeni enfeksiyonlarý meydana getirirler.

Konidiler 12-15 mikron geniþlikle 24-30 mikron uzunlukta olup elipsoit þeklindedir. Konukçu

sararmaya baþladýðý zaman misel yýðýnlarýnda cleistothecium'lar meydana gelir. Cleistothecium 152-

251 mikron çapýnda küre veya oval þekildedir. Her cleisto thecium'da ortalama 30.4 mikron geniþlikte

77.4 mikron uzunlukta oval veya silindir þeklinde 15-20 adet ascus bulunur. Ascus-lar içinde dinlenme

devresinden sonra belirli koþullarda 4-8 askospor meydana gelir. Bunlar hububatý enfekte ederek

hastalýðýn meydana gelmesini saðlarlar.

Etmen ýlýman bölgelerde kýþý bitkiyi enfekte etmiþ misel halinde geçirdiði halde diðer bölgelerde

kýþý cleistothecium halinde geçirir. Bitkilerin sararmasý ile birlikte oluþan cleistothecium'lar kýþý

kurumuþ bitki yapraklarýnda geçirirler. Havalarýn ýsýnmasýy-la birlikte ilkbaharda ascus ve askosporlarý

meydana getirerek primer enfeksiyonu saðlarlar. Ancak bu tarz fungusun kýþlamasýnda önemli bir yol

deðildir. Genellikle primer enfeksiyonlarý sonbaharda enfeksiyona uðranîýþ tahýl yapraklarýnda bulunan

miseller meydana getirirler. Misellerden oluþan konidiler rüzgarla çevreye daðýlarak sekonder enfeksiyonlarýn

meydana gelmesini saðlarlar. Konidilerin optimum çimlenme sýcaklýðý 10 C (0-35°C)'

dir. Enfeksiyonlar için ise 15-20 C en uygun sýcaklýktýr. Ýnkübasyon süresi bir haftadýr.

2-ZARAR ÞEKLÝ, EKONOMÝK ÖNEMÝ VE YAYILIÞI

Yapraklarda önceleri nokta halinde beyaz-gri renkte püstüller halinde görülür, sonra

esmerleþir.Uygun koþullarda püstüller birleþir yapraðý tamamen kaplayabildiði gibi, sap ve baþak'a da

intikal eder. Bitki üzerinde yüzeysel bir tabaka oluþturan misel örtüsü rüzgar, yaðmur ve sürtünmelerle

silinebilir. Hastalýða yakalanan bitkiler yatmaya daha elveriþli olduðundan dolayý mahsul kaybýna sebep

olduklarý gibi, nekrozlar meydana getirerek özümleme yüzeyini azaltmaklada verimin düþmesine sebep

olur.

3-KONUKÇULARI

Dünyanýn tahýl yetiþtiren tüm yörelerine yayýlmýþ olan tahýl küliemesi bitki cinslerine göre

spesialize olmuþtur. Bu nedenle buðdaydaki E. graminis tritici sadece buðdaya özgüdür, diðer

buðdaygil türlerini hastalandýrmaz.

Fungus (E. graminis ) altý forma ayrýlýr. Ayrýca her formda birçok fizyolojik ýrklara sahiptir.

Buðday türlerinde E. graminis tritici

Arpa türlerinde E. graminis lýordei

Çavdar türlerinde E. graminis secalis

Yulaf türlerinde E. graminis avenae

Bromus türlerinde E. graminis bromi

Poa türlerinde E. graminis poae

Birçok yabani graminea üzerindeki formlarý ise, henüz açýklýk kazanmamýþtýr.

4- MÜCADELESÝ:

4.1.Kültürel Önlemler

Hastalýkla mücadelede en güvenilir yol dayanýklý çeþitlerin yetiþtirilmesidir. Nisbi nemin

yüksek olduðu yerlerde sýk ekimden ve fazla azotlu gübre vermekten kaçýnýlmalýdýr.

4.2.Kimyasal Mücadele:

Hastalýða karþý etkili ilaçlar vardýr. Ancak hastalýk görüldüðü her tarlada ekonomik bir zarar

oluþturmaz, bu nedenle ilaçlamadan önce uygulamanýn ekonomikliði yönünden zarar meydana gelip

gelmeyeceðine karar vermek gerekir.

4.2. l .Ýlaçlama Zamanýnýn Tesbiti

Hastalýk belirtileri görülmeye baþlandýðýnda veya bitki ve tarlada fazla bir yoðunluk kazanmadan

ilaçlamaya baþlanmalýdýr.

4.2.2.Kullanýlacak Alet ve Makinalar

Ýlaçlama yapýlacak alanýn büyüklüðüne göre, sýrt veya motorlu ilaçlama aletlerinden biri

kullanýlabilir.

4.2.3. Ýlaçlama Tekniði

Ýlaçlar önerilen dozlarda yapraklarýn alt ve üst yüzlerinin kaplanmasýný saðlayacak þekilde

uygulanmalýdýr. Hastalýðýn yoðunluk ve devam etme durumuna göre, Pyra-zophos ile yapýlan

ilaçlamalardan l hafta, diðerlerinde ise 15 gün sonra ikinci bir ilaçlama yapýlmalýdýr

5. UYGULAMANIN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ

Yapýlan ilaçlamanýn baþarýsýnýn deðerlendirilmesi için ilaçlama öncesi (eðer ilaçlama külleme

püstüllerinin tek tuk görüldüðü bir zamanda yapýlmýþsa ilaçlama öncesi hastalýk deðerlendirilmesi

yapýlmayabilir) ve sonrasý hastalýk deðerlerine gereksinim vardýr. Ýlaçlamadan 15-20 gün sonra ilaçlama

yapýlmýþarpa veya buðday ekili tarlalarýn köþegenleri doðrultusunda yürünerek hastalýðýn tarlada

homojen bir yayýlma göstermesi durumunda 100, aksi halde 200 bitkinin üstten 3. yapraðýnda

aþaðýdaki 0-4 skalasýna göre yapraktaki hastalýk þiddeti saptanýr

O - 4 Skalasý

0 Saðlam

1 Yapraðýn % l'i püstüllerle kaplý

Ýlaçlama yapýlan ve yapýlmayan tarlalardaki hastalýk yüzdeleri mukayese edilerek ilaçlamanýn

baþarýsý hakkýnda kanaata varýlýr. Ancak külleme hastalýðýnýn yüzeysel misel tabakasý oluþturmasý

nedeniyle rüzgar, yaðýþ ve darbeler hastalýk yüzdelerini azaltan faktörlerdir. Bu nedenle bazan böyle bir

kýymetlendirme bizi yanýltabilir.

Ýlaçlamanýn verime etkisini saptamada birçok faktörlerin elimine edilerek, bir model

geliþtirilmesi gereklidir. Sýhhatli bir netice vermemekle beraber ilaçlý ve ilaçsýz parsellerden alýnacak

numunelerde 1000 dane aðýrlýklarý mukayese edilerek bir kanaata varmaya çalýþýlabilir. Ýlaçlamanýn

çevre üzerine olumsuz bir etkisine rastlanmamýþtýr.

9-TAHIL KÜLLEMESÝ

(Erysiphe graminis "D.C." Wint.)'NE KARÞI

TAVSÝYE EDÝLEN ÝLAÇLAR

Etkili Madde Adý Formülasyonu Dozu (Preparat)

ve Oraný ___ _________ Dekara

Pyrazophos 300 g/1 E.C 100 ml

Triadimefon 250 g/1 E.C 50 ml

Triadimefon 25 W.P 50 ml

Triadimenol 250 g/1 E.C 50 ml

Tebuconazole 250 g/1 E.C 75 ml

Prochloraz 450 g/1 E.C 100 ml

Prochloraz+Carbendazim E.C 150 ml

(300+80 g/1)

Tebuconazole, 250 g/1 E.C 75 ml

Tridemorph, 750 g/1 E.C 75 ml

Kaynak : kkgm.gov.tr/