|
Önemli Bazı Elma
Hastalıkları ve Mücadelesi
Elma Karalekesi Hastalığı
(Venturia inaequalis).
Hastalık Belirtileri
- Hastalığın belirtileri ağacın yaprak,
meyve ve sürgünlerinde görülür. Yaprağın üst ve alt yüzeyinde oluşan lekeler
başlangıçta yağlımsı görünümdedir, giderek zeytin rengini alır ve daha sonra
kahverengileşir. Lekeler kadifemsi yapıdadır ve bu kısımdaki dokular zamanla
ölür, üzerinde çatlaklar ve delikler oluşur. Ağır hastalıklı yapraklar erkenden
sarararak dökülürler.
- Meyvelerdeki lekeler yeşilimtırak olup
zamanla kahverengine dönüşür. Küçük lekeler zamanla birleşirler ve bu kısımlarda
meyvenin gelişmesi durduğu için şekilsiz meyveler oluşur.
Mücadelesi
Kültürel Önlemler Sonbaharda yere dökülen ve ilk
hastalık kaynağı olan karalekeli yapraklar toplanıp yakılmalı veya sürüm ile
toprağa gömülmelidir.
Sıracalı dallar budanıp
yakılmalıdır.
- Ağaçlar, yaprakların daha hızlı
kurumasını sağlayacak hava akımına izin verecek uygun aralıklar ile
dikilmelidir. Aynı amaçla, ilaçla kaplamanın artırılması için ağaçlar düzenli
olarak budanmalıdır.
Kimyasal Mücadele
- Kimyasal mücadele tahmin ve uyarı
esaslarına göre uygulanır. Buna göre ilk ilaçlama doğada askospor uçuşu
başladıktan
sonra ağaçların duyarlı fenolojik (farekulağı) döneme ulaşması ve
enfeksiyon periyodunun oluşması durumunda yapılır.
- İkinci ve diğer ilaçlamalar bir
önceki ilaçlamada kullanılan ilacın etki süresi ve enfeksiyonun oluşup
oluşmaması dikkate
alınarak yapılır. İlaçlamalara son verme,
hastalık için uygun şartlar ortadan kalkması ile son bulur.
Mücadelede kullanılacak ilaçlar, hastalık oluşumundan sonra geçen süre,
külleme veya diğer başka hastalıklara da etkili olup olmama, duyarlılık azalışı,
elma bahçelerindeki yararlılara etkisi ve kalıntı açısından değerlendirildikten
sonra şu ilkeler de göz önünde bulundurularak ilaç kullanılmalıdır.
- Fenolojik dönem uygunsa
(çiçeklenme öncesi) bakırlı ilaçlara yer verilmelidir.
- Zorunlu olmadıkca tek yer
engelleyici (sistemik) fungusitler kullanılmamalı, çok yer engelleyici
(koruyucu) fungusitlere öncelik
verilmelidir.
- Tek yer engelleyici fungusitler
zorunlu olarak kullanılacak ise etki şekli farklı gruplar dönüşümlü
olarak kullanılmalıdır.
- Karışımı olan ilaçlara öncelik
verilmelidir.
- Bahçede külleme hastalığına karşıda
ilaçlama yapılacak ise her iki hastalığı da kontrol edecek ilaç
seçilmelidir.
- İlaçlamaya, külleme ilaçlaması ile
başlanılan yerlerde karaleke içinde ilaçlama yapılacaksa, ilacın etki
süresine bakılarak tekrar ilaçlama
yapılmaması gereklidir.
Yapraktaki
Zararı Meyvedeki
Zararı
Elmalarda Görülen Önemli Fizyolojik
Hastalıklar.
1. Beslenme
Bozuklukları
-Elmada
çinko noksanlığı
- Ağaç tacının aşağı kısımlarında
sürgünler ve yapraklar normal olduğu halde, yukarı ve tepe
kısımlarındaki sürgünlerde çıplaklaşma ve rozetleşme
görülür. Sürgünlerin çıplak olan kısımlarında gözler ya tamamen körelir
veya çok ufak parçacıklar oluşur. Bu belirtiler yanında yaprak damarlarında
sararma, yapraklarda küçülme ve kıvrılmalar gözlenir. Meyveler çok küçülür ve
verim azalır. Hastalık ilerledikçe kamçılaşmış sürgün ve dallar kuruyabilir.
-Elmada demir
noksanlığı
- Kloroza yakalanan elma ağaçlarının
önce genç yapraklarında hafif sararmalar görülür. Yaprak damarları genellikle yeşil
görünümdedir, sarılığın artması ile damarlar sararır. Genç yapraklarda başlayan
kloroz, toprak ve hava koşullarına da bağlı olarak yaşlı yapraklarda da hızla
yayılır. Hastalık ilerledikçe yaprakların kenarlarında kırmızımsı kahverengi
kurumalar başlar. Sararmış ve kurumuş alanları artmış yapraklar sonradan
dökülür.Kloroza
yakalanan bitkiler hemen ölmezler, gelişmeleri yavaşlar, meyve verimleri çok
azalır. Önlem alınmaması durumunda zamanla kururlar.
2- Çevresel
Etkiler
- Meyvelerde görülen
paslanma, bazı çevre koşulları; yüksek nem, meyve üstüne yağmur veya çiğ
düşmesi, don veya özellikle aşırı azotlu gübrelerin verilmesi, sert
kimyasalların zararları, uygun olmayan beslenme bu oluşuma yardımcıdırlar. Paslanma bazı
çeşitlerde karakteristik bir özellik olduğu halde, çoğu çeşitler için istenmeyen bir durumdur.
- İlkbahar, sonbahar ve kışın
düşük sıcaklıklar elma
bahçelerinde
zararlara neden olur. İlkbaharda çiçekler ve genç meyveler “-2°C” de zarar
görürler. Sonbahardaki soğuklar
meyveleri dondurabilir,
meyveler kahverengileşir, dokular yumuşar. Kış soğuklarında ise ksilem dokuları
zararlanır, ölen ve renk değiştiren bu dokular hastalık girişini de
kolaylaştırır.

Elma Küllemesi Hastalığı
(Podosphaera leucotricha ).
Hastalık Belirtileri
-
Fungus kışı esas
itibariyle odun ve meyve gözlerinin
pulcukları arasında canlı olarak misel halinde
geçirir. İlkbaharda tomurcuklar uyanırken fungus da gelişmeye başlar; genç
sürgünlerin ve körpe yaprakların üzerini beyaz bir keçe gibi kaplar; yaprağın
iki yüzünü de enfekte eder.
- Yaprak
enfeksiyonları daha çok genç yapraklarda görülür; ilk sürgün enfeksiyonlarından
sonra oluşan konidilerle yaz enfeksiyonları (sekonder enfeksiyonlar) devam eder;
yaprağın genelde alt yüzünde bazı hallerde üst yüzünde de dağınık unlu beyaz
lekeler halinde konidiler görülür. Hasta yapraklar gelişemezler. İlk dönemlerde
yakalananlar daha dar ve mızrak gibi uzun ve içe doğru kaşık gibi kıvrılmış
görünümdedirler. Unlu beyaz renkli tabaka zamanla kirli kahverengini alır; bu
yapraklar vaktinden önce dökülür.
- Küllemeli meyveler küçük ve
şekilsiz olurlar;
üzerlerinde pas lekesine benzer
lekeler oluşur.
- Sıcak ve bol güneşli yerlerde
hastalık şiddetli olur.
Küllemenin birkaç
yıl üst üste şiddetli seyrettiği bahçelerde verim %60-70 oranında
düşer.
Mücadelesi
Kültürel Önlemler
- Küllemenin zarar
yapmış olduğu sürgünler kış budaması esnasında gümüşi beyaz renkleri ile
kolaylıkla tanınırlar. Böyle sürgünler, hastalıklı kısmın 15 cm. kadar altından
kesilip bahçeden uzaklaştırılmalıdırlar.
- Kış budamasında gözden
kaçan veya tepe tomurcukları küllemeli olarak gelişme gösteren sürgünler, yaprak
ve çiçek demetleri mümkün olduğu kadar toplanıp imha edilmelidir.
Kimyasal Mücadele
1. ilaçlama: Pembe çiçek tomurcuğu döneminde.
2. ilaçlama: Çiçek taç yaprakları %60-70 döküldüğü dönemde diğer ilaçlamalarda elma
karalekesi hastalığı var ise ortaklaşa ilaçlama yapılması gereklidir.
Elmalarda Memeli Pas Hastalığı
( Gymnosporangium sp. )
Hastalık Belirtileri
- Hastalığın belirtileri elma ağaçlarının
yaprak, sürgün ve meyvelerinde görülür.
- Yaprak ve meyvelerdeki lekeler portakal
kırmızımsı,
yuvarlak veya uzunca lekelerdir. Lekeler
üzerinde siyah noktacıklar halinde belirtiler oluşur. Yaprağın alt yüzünde ise
meme şeklindeki çıkıntılar görülür.
- Yapraklarda oluşan lekeler bazı
durumlarda yaprakların %70' inin dökülmesine neden olurlar. Hastalıklı meyveler
küçük ve şekilleri bozuktur. Konukçuları elma ve ardıçtır.
Mücadelesi
Kültürel Önlemler
- Elma bahçeleri, hastalığın ara
konukçusu olan ardıç ağaçlarına yakın kurulmamalı, bahçe içinde ardıç ağaçları
bulunuyorsa kesilip imha edilmelidir.
Kimyasal Mücadele
- Hastalıkla kimyasal mücadele de,
üç ilaçlamayı kapsayan program uygulanmalıdır. Buna göre;
Birinci ilaçlama: Çiçek tomurcukları patladıktan sonra,
(kırmızı rozet başlangıcında),
İkinci
ilaçlama: Çiçek taç yaprakları tamamen
dökülünce,
Üçüncü
ilaçlama: İkinci ilaçlamadan 15 gün sonra
yapılmalıdır.
|