Turunçgillerde Yeşil ve Mavi küf çürüklüğü ( Penicillium digitatum & Penicillium italicum)
Pazartesi, 13 Ekim 2008
Etmenin tanımı, yaşayışı ve hastalık belirtileri :
Yeşilküf ve maviküf çürüklüğü hastalıkları tüm turunçgil meyvelerinde
görülür. Yeşilküf çürüklüğü meyve kabuğunun herhangi bir yerinde
yumuşama şeklinde başlar. Sonra bu yumuşaklık genişler ve lekenin
ortasından başlayarak fungusun beyaz renkli misel tabakası oluşur.
Misel tabakasının oluşumunu izleyen 1-2 gün içinde misel kitlesi
üzerinde yine merkezden başlayarak yeşil renkli spor kitlesi görülür.
Sonuçta meyve yeşil bir küf topu şeklini alır. Meyve büzülür,
mumyalaşır. Çürüyen meyveler bu şekilde ağaç üzerinde asılı
kalabileceği gibi yere de düşebilir.
Maviküf çürüklüğü hastalığının belirtileri Yeşilküfe benzer. Ancak spor
rengi mavidir. Maviküfün çevresindeki misel kitlesi Yeşilküfünkine göre
daha dardır. Yeşilküf ile bulaşık meyve yüzeyi daha derimsi olmasına
karşın Maviküf nedeniyle çürümüş meyve daha yumuşak olur ve bastırınca
kolayca delinir. Bazı durumlarda Maviküf ve Yeşilküf birlikte
görülebilir.
Bu funguslarla bütün topraklar, evler, depolarda
bulunur. Meyveler ağaç üstünde, bahçede yere dökülmüş durumda ve
özellikle depolarda bu hastalığa yakalanır ve çürürler. Hastalık
ağaçtaki meyvelere yağmur ve rüzgar aracılığıyla, yere düşen meyvelere
ise doğrudan topraktan bulaşır. Enfeksiyonun gerçekleşebilmesi için
meyvelerin çok küçük de olsa yaralanmaları gerekmektedir. Yüksek nem ve
10-30oC arasındaki sıcaklıklarda hastalık iyi gelişir. İlk bulaşmadan
5-7 gün sonra belirtiler görülmeye başlar. Penicillium fungusları
yaşamını bitki artıkları ve organik maddeler üzerinde sürdürür.
Yağışlı
giden yıllarda ve kötü depolama koşullarında hastalık çok zararlı olur.
Bulaşan meyveler kısa zamanda çürürler. Depolarda oluşan çürüklüklerin
%90’ını Yeşil ve Maviküf çürüklükleri oluşturur. Penicillium
çürümelerinden dolayı bahçedeki kayıp %5 ve yeterli sayıda soğuk hava
deposu olmadığından depo ve işleme evlerindeki kayıp %10-40
olabilmektedir. Yeşilküf’e Maviküf’den daha sık rastlanır.
Mücadelesi :
Kültürel önlemler :
1. Meyveler olgunlaştıktan sonra hasat geciktirilmemelidir.
2. İyi havalanma sağlamak için sık bahçeler seyreltilmeli ve ağaçlar zamanında budanmalıdır.
3.
Hasattan önce diğer hastalık ve zararlılara karşı iyi bir mücadele
yapılmalı ve hastalıklı dal ve sürgünler zamanında budanmalıdır.
4.
Meyve kesimi makasla yapılmalı, toplama, yükleme, boşaltma sırasında ve
ambalajlama işlemlerinde uygun malzeme ve yöntemler kullanılarak
meyveler yaralanmamalıdır.
5. Yere düşen ve ağaç üzerindeki çürük meyveler toplanarak bahçeden uzaklaştırılma-lıdır.
6. Paketleme evlerine gelen meyveler hemen kontrol edilmeli, çürük olanlar ayrılarak toprağa derin gömülmelidir.
7. Depolama ve pazarlama zincirinde çürüklüklerin artmaması için meyveler yağışlı günlerde ve ıslak olarak toplanmamalıdır.
8. Sarartma odası temiz olmalı ve önceden dezenfekte edilmelidir.
9. Meyveler paketleme evlerine yığın halinde getirilecekse 3-4 sıradan fazla yığın yapılmamalıdır.
10. İhraç edilecek meyveler diphenil emdirilmiş kağıtlara sarılmalıdır.
11.
Ambalaj kapları kapatılırken meyvelere basınç yapılmamalıdır. Meyveler
ambalaj kaplarına düzgün sıralanmalıdır. Taşınma, yükleme ve boşaltma
sırasında kaplar fazla sallanmamalıdır.
Kimyasal mücadele :
İlaçlamalar
hasattan önce veya hasattan sonra yapılmalıdır. Hasattan 10 gün önce
ilaçlama yapılırsa, hasattan sonra tekrar ilaçlamaya gerek yoktur.
Hasattan
önceki ilaçlamalar yüksek basınçlı motorlu pülverizatörle, hasattan
sonrakiler ise işleme evlerinde otomatik özel makinalarla yapılır.
Hasattan
sonra meyveler işleme evlerinde Çizelgede belirtilen ilaç
süspansiyonlarına daldırılıp 1 dakika bekletilir. İşleme evleri ve
depolar %0.2’lik formalin veya benzeri dezenfektanlarla ilaçlanır.