|
TMO, ürün satışı için hem internet hem de ürün
alım merkezlerinden randevu alma imkanı getirirken, internet üzerinden
randevu alınan site, üreticilerin yoğun başvurusu üzerine daha
başvuruların başladığı ilk gün olan 1 Eylül'de devre dışı kaldı.
Ofis,
kullanımındaki aşırı yoğunluk nedeniyle "randevu.tmo.gov.tr" adresinden
internet üzerinden randevu alınmasına geçici bir süre için ara
verdiğini duyururken, üreticiler, 35 randevu merkezinden doğrudan
randevu alabilecek.
Yetkililer, internet ile randevu alınması
sırasında çiftçilerin Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) ilişkin
bilgilerinin kontrolü için Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Çiftçi Kayıt
Sistemi'nden on-line olarak sorgu yapıldığını belirtirken, bunun
sistemin yükünü artırdığını ve işlemez hale getirdiğini söyledi.
AA
muhabirinin edindiği bilgiye göre, 1 ve 2 Eylül günlerinde, yaklaşık 20
bin üretici, 60 bin ton ürünün satışı için TMO'dan randevu almayı
başardı.
Yetkililer, internet sisteminin çalışıyor olması
halinde, randevu verilen üretici sayısının rahatlıkla 30 binin üzerine
çıkabileceğine dikkat çekti.
İlk kez 2006 yılında fındık
piyasasına müdahale görevini üstlenen TMO, 2006/2007 sezonunda 162 bin
500 ton, 2007/2008 sezonunda ise 95 bin 641 ton kabuklu fındık alarak
karşılığında üreticilere toplam 1.05 milyar YTL ödeme yapmıştı.
Bu
yıl daha düşük bir alım fiyatı ve prim sistemi uygulaması ile 300 bin
ton civarında fındık alımı planlayan TMO, hükümetin doğrudan 4 YTL alım
fiyatı açıklaması ile alım miktarının 500 bin tona kadar çıkabileceğini
öngörüyor.
Piyasada fındık fiyatlarının 2.5 YTL civarında
seyrederken, hükümetin 4 YTL fiyat açıklaması, üreticileri doğrudan
TMO'ya yönlendirirken, randevu alım merkezlerinde büyük yoğunluk
yaşandığı kaydediliyor.
Diğer taraftan, daha önce 2,5 YTL'den
tüccara satılan fındığın, yeni açıklanan 4 YTL'lik fiyat üzerinden,
çiftçilerin ÇKS bilgileri kullanılarak tekrar TMO'ya gelebileceği
belirtilirken, 4 YTL'lik fiyattan ve uygulamadan tüccarın da kar ettiği
öne sürülüyor.
Açıklanan 4 YTL'lik fiyat, daha önceden TMO'dan
kilosu 1.1 YTL'den 30 bin tona kadar ürün alma imkanı getirilen
FİSKOBİRLİK'e de önemli ekonomik avantaj sağlayacak.
Verilen
bilgiye göre, ofis alımların finansmanı için 1 milyar dolara kadar
kredi sağlama konusunda yetkilendirildi. Bunun 500 milyon dolarına
ilişkin anlaşma sağlandı. Ancak, geçen yılki alımları nedeniyle 800
milyon dolar civarında kredi borcu bulunan, buna karşın aldığı fındığı
halen satamayan ofisin, kredileri geri ödemesi konusunda sorun
yaşanmasından endişe ediliyor.
Önceki yıllardaki alımları
nedeniyle depolarında 300 bin ton fındık bulunan TMO'nun bu yıl en kötü
şartlarda 300 bin ton daha ürün alması durumunda, stokları 600 bin tona
çıkacak.
Bu ürünün ihracatla değerlendirilememesi, büyük
bölümünün yağlığa ayrılması halinde, fındığın ofise, devlete
maliyetinin 1 milyar dolarlık finansman tutarının da üzerine çıkacağı
tahmin ediliyor. Ofisin daha önce açtığı ihraç amaçlı fındık satış
ihalelerine, alım fiyatının çok altında teklif verilmişti.
Verilen
bilgiye göre, ofis, yeni alımlar için, lisanslı depoculuk altyapısını
oluşturmak amacıyla uzun süreli kiralama garantisi kapsamında
yaptırdığı 150 bin tonluk modern depolama tesislerinden 135 bin tonluk
kısmını bu dönem hizmete sunuyor.
Üreticilere, kademeli fiyat
artışından yararlanmak için ürünlerini bekletmeleri çağrısında bulunan
Ofis, bir yanda küçük üreticiyi korumak için 1 tona kadar fındık
üreten, 10 dekara kadar arazi varlığı olan üreticilerin
fındığının bedelini 7 günde ödeyecek. Böylece, küçük üreticinin fındığın piyasada daha ucuza satması engellenmiş olacak.
Çiftçi
kayıt sistemine (ÇKS) kayıtlı üreticiler, ilan edilen randevu
merkezlerine TC kimlik belgeleri, ÇKS bilgileri ile başvurarak, ürün
satışı için pazar hariç haftanın 6 günü randevu alabilecekler. Randevu
alma işlemi, 31 Ekim 2008'de, alım işlemi ise 28 Şubat 2009'da sona
erecek.
ÇKS'de belirtilen üretim miktarları göz önünde tutularak
bir üretim bölgesi için; 2 bin kg'a kadar üretim yapanlar iki kez, 2
bin kg'dan fazla üretim yapanlar 3 kez randevu alabilecek.
Yetkililer,
alım miktarındaki tek sınırın, ÇKS'de belirtilen üretim miktarı
olduğunu, çiftçilerin bu sistemde görülen bütün ürününü TMO'ya
satabileceğini vurguladı. Ancak, alımlarda daha kısa sürede işlem
yapılması için üreticinin ürünün en fazla 3 partide TMO'ya satması
ilkesi getirildi.
Alınan randevularda belirtilen miktarların
toplamı, ÇKS'de belirtilen tahmini üretim miktarını geçemeyecek. Toplam
100 kg'dan az ürün için randevu alınamayacak. Üreticiler, üretim
yaptıkları ilçeyi kapsamayan alım noktaları için randevu alamayacak.
Alımlar,
fındık alım randevu belgesinde belirtilen miktarlar kadar yapılacak.
Üretici, yalnızca randevu aldığı alım noktasına ürününü satabilecek.
Randevu listeleri, günlük olarak alım merkezlerine asılacak.
Rutubet
oranı yüzde 6'nın üzerinde, sağlam iç oranı yüzde 40'ın altında, çürük
oranı yüzde 3'ün üzerinde, buruşuk oranı yüzde 10'un üzerinde, kırık
oranı yüzde 5'in üzerinde ve diğer gruplardan karışma oranı yüzde 5'in
üzerinde olan fındıklar, TMO tarafından satın alınmayacak.
Bir tonun üzerinde ürün satan üreticilerin ürün bedelleri, teslim tarihinden itibaren 25 gün içerisinde üretici
banka hesaplarına tek seferde aktarılacak.
Bu arada, TMO'ya gelen mısırın miktarının da 40 bin tonu geçtiği belirtiliyor.
Kaynak:Cnnturk.com
|