|
Türkiye'deki bin bir çeşit bitki (flora) ve hayvan türünün (fauna) yabancıların
gözdesi olduğu öğrenildi.
Çukurova Üniversitesi tarafından flora ve fauna kaçakçılığına yönelik yapılan
araştırmada, Türkiye'ye özgü bitkilerden en çok yurtdışına kaçırılanlar arasında
aslanpençesi, ters lale, kaplanboğan, yersomunu, kardelen, nilüfer gibi endemik
bitkiler alıyor. Anadolu'ya özgü Malatya kelebeği, Toros kurbağası, Silifke
kirpi faresi, Bombus arıları ve engerek yılanı ise yabancı ajanların en gözde
hayvan türleri. Araştırmayı yürüten Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü
Botanik Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Atabay Düzenli, endemik bitki türleri ve
Anadolu'ya özgü hayvan türlerinin yurtdışına kaçırılmasında 3 farklı yöntemin
izlendiğini vurguladı. Bunlardan en yaygın olanının turist kılığındaki doğa
casusluğu olduğunu anlatan Düzenli, şunları söyledi: "Biyolog, çevre mühendisi,
ziraat mühendisi, peyzaj mimarları, turist kimliğine bürünerek ilgili
habitatlara ulaşıyor. Diğer bir yöntem Dışişleri Bakanlığı tarafından verilen
izinle bilimsel çalışma için buraya gelen bilim adamlarının doğa araştırması
sonucu topladıkları bitkilerden belirli sayıda örneği ülkelerine
götürebilmeleri. Ayrıca, kişisel koleksiyon oluşturma amacı ile Türkiye'ye gelen
amatör koleksiyoncular da bu bitki ve hayvanları ülkelerine götürebiliyor."
Prof. Düzenli, Türkiye'nin 3 bin 500 endemik bitki türüne sahip olmakla birlikte
endemik olmayan birçok bitkinin de gen merkezi olduğunu bildirdi. Türkiye'nin bu
floristik özelliği ve zengin gen kaynaklarının tüm dünyanın ilgisini çektiğini
ifade eden Düzenli, "Bu ilgi daha çok ilaç ham maddesi olarak kullanılan
bitkiler üzerine yoğunlaşmakta. Çünkü dünyanın hiçbir ülkesinde bu kadar
kaliteli bitki bulunmuyor." dedi.
Buna bağlı olarak Türkiye'nin doğal kaynaklarının hedef konumda olduğunu
belirten Düzenli, şunları kaydetti: "Yetersiz bilimsel politika ile bitki ve
hayvan kaçakçılığı konusundaki eksik önlemler, Türkiye'yi kolay hedef haline
getiriyor. Türkiye'de, dünyanın hiçbir yerinde bulunmayan 3 bin 500 endemik
bitki ve birçok hayvan türü, hakkında kayıt tutulmaması, istatistik
oluşturulmaması nedeniyle çeşitli amaçlar için dışarıya kolayca kaçırılıyor.
Bitki üzerinde doku kültürü çalışmalarıyla gen şifreleri çözülerek farklı renk
ve görünümlerde yeni bitkiler üretiliyor. Kaçırılan bitki ve hayvanlarımız
patentleri alınarak o ülkelerin malı haline getiriliyor." Prof. Düzenli,
yurtdışına kaçırılan bitki ve hayvanların genetik ıslah projelerinde
kullanıldığını belirterek, "Buna örnek olarak Hollanda gösterilebilir. Hollanda,
seralarda tozlaşmayı sağlayan Bombus arılarını bizden kendi ülkelerine
götürerek, seri üretim yapıp bunları tekrar ülkemize pazarlar duruma geldi."
diyor. Düzenli, TÜBİTAK bünyesinde 'Ulusal Biyoçeşitlilik Veri Tabanı'
oluşturulduğunu, ancak, kaçakçılığın kesin olarak önlenemediğini de anlattı.
Kaynak: Zaman.com.tr
|