|
Toprağın sürülmesi esnasında, mümkün olduğu kadar, büyük parçaların
kalmamasına dikkat edilmelidir. Toprak kolay şekle girebilir özellikte
olmalıdır. Yeteri kadar ahır gübresi ve kimyasal gübre verildikten
sonra toprak işlenmelidir. Buradaki yeteri miktar, arazinizin fiziksel
ve kimyasal özelliklerine göre değişkenlik gösterir.
Arazi
düzeltildikten sonra dikim yastıklarının hazırlanması ve düzeltilmesi
süreci başlar. Bu işlemi büyük alanlarda özel araçlarla yapmak en iyi
çözümdür. Bu büyük miktarda iş gücü kaybını azaltacak, dolayısıyla
dikim maliyetiniz düşürecektir. Ancak küçük alanlarda elle yapılması
uygun olabilir. Daha sonra dikim yastıklarının üzeri plastikle
örtülmelidir. Bu işlem esnasında, büyük işletmelerde özel olarak
tasarlanmış araçlarla fumigasyonunda birlikte yapılması daha doğru
olacaktır. Aksi durumda fumigasyon uygulaması oldukça güçleşecektir.
uygun bir ilaç ile fumigasyon yapılmalıdır. Fumigasyonda methyl iodide
ve chloropicrin kullanılabilir. %98 methyl iodide ve %2 chloropicrin
karışımı oldukça iyi sonuçlar almanıza yardımcı olacaktır.
Arazinizin hazırlığı bittikten ve fumigasyon için gerekli süreninde
dolmasıyla artık sıra dikim yastıkları üzerinde çilek fidelerinin
dikimi için gerekli deliklerin açılması işlemine gelir. Bunu için
traktör arkasına takılabilen bu amaçla üretilmiş özel araçlar
kullanılabileceği gibi kendinizin evde bisiklet jantı ile
yapabileceğiniz araçlarıda kullanabilirsiniz. Araziniz çok küçükse bir
jilet ve ölçü çubuğu ile de bu delikleri açabilirsiniz. Delikleri de
açtıktan sonra artık fidelerin araziye dikimi için uygun zamanın
geldiğini bilmelisiniz.
|
Şekil
1. Çilek fidelerinin dikimi için yastıkların hazırlanmasında
mekanizasyondan yararlanmanın önemi oldukça büyüktür. Büyük işletmeler
için önemli bir araçtır.
|
|
|
|
Şekil
2. Dikim yastıklarının bir aletle naylon malç serilmesi ve aynı anda
fumigasyanun yapılması işçilik masraflarını düşürmesi yanında ileride
ortaya çıkabilecek toprak zararlıları ve hastalıklarını önlemede önemli
bir role sahiptir.
|
|
|
|
Şekil
3. Dikim yastıkları hazırlandıktan ve fumigasyon için gerekli sürenin
dolmasından sonra dikim deliklerinin açılması için de özel olarak
hazırlanmış aletlerin kullanılması maliyetleri düşürecektir.
|
|
|
|
Şekil
4. Küçük alanlarda, dikim yastıklarının delinmesi işlemi için bisiklet
lastik jantları da kullanılabilir. Bu durumda dikim mesafesinin
ayarlanması önemli bir konu olarak ortaya çıkar.
|
|
|
|
Çilek dikimi ve faydalı küçük bir aletin kullanımı
Dikim aletinin uzunluğu yaklaşık 25-30 cm, genişliği ise yaklaşık 5 cm
civarındadır. Üst tarafında tutmak ve kullanmak amacıyla sapı, dip
tarafında ise bitki köklerinin toprağa girmesini sağlamak üzere oval
olarak kesilmiş ucu vardır. Bu aletin kullanımı çok kolay olup diğer
silindirik-yuvarlak uçlu araçlara göre daha hızlı dikim yapma imkanı
tanır. Silindirik-yuvarlak uçlu dikim araçları toprağa soktuktan sonra
bitki köklerinin yerleştirilmesi ve sıkıştırılması zaman almaktadır.
|
Şekil 5. Çilek fidesi dikim aletinin genel bir görünümü
|
|
|
Çilek dikim aletinin bir demirci ustasına yaptırılması çok zor
değildir. Gerekli özellikler verilirse, demirci ustaları bunu
kolaylıkla yapabilir.
Dikimin nasıl yapılacağı aşağıda verilmiştir;
- Dikim
amacıyla hazırlanan çilek fidesi dikileceği noktada kökleri yer alacak
şekilde yatırılır. Dikim noktasında köklerin üzerine dikim aletini oval
kısmı yer alacak şekilde yerleştirilir.
- Önceden açılmış
olan delik içersine dikim aleti bastırılarak sokulur. Bu esnada alet
ile sıkıştırılan köklerde dibe doğru ilerler. Alete çok sert
yüklenilmemelidir. Aksi takdirde kökler zarar görebilir.
- Yeterli
derinliğe geldikten sonra dikim aleti yavaşça ve hafif bir açıyla geri
çekilmelidir. Bu arada bitkinin de dik durması sağlanmalıdır.
- Mümkün
olduğu kadar köklerin düzgün bir şekilde toprak içersine sokulması
sağlanmalıdır. Dağınık kök yerleştirme işlemi bitkinin zayıf
gelişmesine yol açabilir. Köklerin iyice sıkışması sağlanmalıdır.
Ayrıca bitkinin gelişme-büyüme noktası kesinlikle toprak içersinde
kalmamalıdır. Bu bölge toprak seviyesinin hemen üzerinde yer almalıdır.
|
Şekil 6. Çilek dikim aletinin kullanılarak fidelerin dikilmesi işlemi
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Dikimin hemen peşinden yağmurlama veya damla sulama işlemi ile
bitkilerin ihtiyacı olan can suyunun derhal verilmesi gerekir. Verilen
suyun kalitesi önem arz eder. Özellikle tuz oranının yüksek olması
gelişen fidelerin üzerinde derhal kendini gösterecektir. Çilek
bitkisinin tuz karşı en hassas türler arasında yer aldığı
unutulmamalıdır. 2 mmhos/cm den daha fazla iletkenliğe sahip yada 960
ppm (960 mg/litre) den daha fazla suda çözünebilir tuz içeren
topraklarda çilek bitkileri tuzdan etkilenmeye başlar. Tuz zararının
yaprak kenarlarından itibaren bir kuruma ile kendini göstereceği
unutulmamalıdır. Bu ise genel olarak bitkilerde zayıflama ve doğal
olarak ta verimde düşüşler ortaya çıkaracaktır. Bundan dolayı sulama
suyunun tuzluluğuna mutlaka dikkat etmelidir. Gerekli su analizinin
yapılması gerektiği unutulmamalıdır.
|
Şekil
7. Sulama suyundaki tuzun yüksek olması bitkiler üzerinde olumsuz
etkinin derhal görünmesini sağlar. Yapraklar kenarlarından itibaren
kurumaya yüz tutar. Bu görünüm antraknoz veya bazı besin maddeleri
eksiklikleri ile benzer belirtiler verebilir. Dikkatle incelenmelidir.
|
|
|
Kaynaklar
E. B. Poling. 2003. Setting fresh dug, bare-root strawberry plants with a hand tool. NC Cooperative Extension Service.
E. B. Poling. 2003. Strawberry plasticulture: Planting time topics. Berryagent, Vol.3, No. 59.
E. B. Poling. 2003. Strawberry plasticulture: Hurricane advisory. Berryagent, Vol.3, No. 49.
G. J. Galetta and D. G. Himelrick. 1990. Small fruit crop management. Prentice Hall, Inch, USA.
uzumsu.com
|
